Cấp cứu kịp thời bệnh nhân mảng sườn di động do tai nạn

Mảng sườn di động (Flail Chest) là biến chứng nặng của chấn thương ngực kín, có thể gây suy hô hấp cấp và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Gần đây, Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột đã tiếp nhận và điều trị thành công trường hợp mảng sườn di động phức tạp do tai nạn, giúp bệnh nhân hồi phục nhanh chóng chỉ sau vài ngày phẫu thuật.

Mảng sườn di động là gì?

Mảng sườn di động (Flail Chest) là tình trạng nhiều xương sườn liền kề bị gãy ở từ hai vị trí trở lên, tạo thành một đoạn thành ngực mất liên kết với khung lồng ngực bình thường. Khi người bệnh hít thở, đoạn thành ngực này sẽ di động ngược chiều với nhịp hô hấp sinh lý, gây nên hiện tượng “hô hấp đảo ngược”.

Theo Cleveland Clinic, đây là một dạng chấn thương ngực nghiêm trọng vì có thể dẫn đến suy hô hấp cấp, giảm oxy máu, dập phổi, tràn khí hoặc tràn máu màng phổi và nhiều biến chứng nguy hiểm khác. Nếu xử trí chậm trễ, người bệnh có nguy cơ tử vong cao do suy hô hấp tiến triển.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, “thời gian vàng” trong cấp cứu chấn thương ngực có ý nghĩa quyết định đến khả năng hồi phục của bệnh nhân. Việc phát hiện sớm, theo dõi sát và can thiệp đúng thời điểm giúp hạn chế biến chứng, rút ngắn thời gian điều trị và nâng cao hiệu quả phục hồi sau chấn thương.

Cấp cứu kịp thời bệnh nhân mảng sườn di động do tai nạn

Bệnh nhân Nguyễn V. N. (52 tuổi, TP. Lâm Đồng) được đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột trong tình trạng khó thở, đau tức ngực trái và suy hô hấp cấp sau khi té ngã, đập ngực trái vào giàn giáo.

Qua thăm khám ban đầu, các bác sĩ Khoa Cấp cứu nhận định bệnh nhân bị suy hô hấp cấp do mảng sườn di động bên trái gây ra bởi chấn thương ngực kín nghiêm trọng. Ngay khi tiếp nhận, bệnh nhân được xử trí sơ bộ bằng phương pháp băng ép cố định mảng sườn di động nhằm hạn chế tình trạng hô hấp đảo ngược và hỗ trợ cải thiện chức năng hô hấp.

Sau đó, bệnh nhân được hội chẩn khẩn giữa các chuyên khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực và Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, đồng thời thực hiện chụp cắt lớp vi tính lồng ngực cấp cứu để đánh giá toàn diện tổn thương.

Hình ảnh lồng ngực biến dạng sau tai nạn BUH
Hình ảnh CT SCAN lồng ngực
Hình ảnh lồng ngực biến dạng sau tai nạn BUH
Hình ảnh CT SCAN lồng ngực
Hình ảnh CT scan lồng ngực và dựng hình 3D cấu trúc xương sườn
Hình ảnh CT scan lồng ngực và dựng hình 3D cấu trúc xương sườn

Sau hội chẩn liên chuyên khoa, bệnh nhân được theo dõi tích cực tại Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc để kiểm soát suy hô hấp. Sau một ngày điều trị, tình trạng hô hấp cải thiện rõ rệt và bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật kết hợp xương sườn nhằm cố định mảng sườn di động, đồng thời thám sát xử trí thêm các tổn thương phối hợp kèm theo.

Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp ghi nhận một đoạn xương dài khoảng 10 cm thuộc cung trước xương sườn số 7 bên trái nằm hoàn toàn trong lồng ngực, có nguy cơ chọc thủng cơ hoành trái. Ngoài ra, xương sườn số 7 bị vỡ nhiều mảnh, các xương sườn số 6, 8, 9 bên trái gãy hai đầu và có tổn thương rách một phần nhu mô thùy dưới phổi trái.

Các bác sĩ chuyên khoa Ngoại Lồng ngực đã tiến hành kết hợp xương sườn số 7 bằng nẹp vít, lấy bỏ các mảnh xương vụn trong lồng ngực và khâu phục hồi phần nhu mô phổi bị rách do đầu xương gãy gây nên.

Hình ảnh kết hợp xương sườn số 7 bằng nẹp vít BUH
Hình ảnh kết hợp xương sườn số 7 bằng nẹp vít

Sau phẫu thuật ngày thứ nhất, bệnh nhân đã có thể vận động và sinh hoạt gần như bình thường. Người bệnh tiếp tục được theo dõi hậu phẫu trong 3 ngày trước khi xuất viện và được hẹn tái khám sau 1 tuần tại phòng khám chuyên khoa Lồng ngực – Mạch máu.

X-quang ngực sau phẫu thuật 1 ngày BUH
X-quang ngực sau phẫu thuật 1 ngày

Điều trị kịp thời là yếu tố quyết định trong mảng sườn di động

Theo TS.BS. Hoàng Văn Thiệp:

“Nhờ chăm sóc, theo dõi sát tình trạng của bệnh nhân và đặc biệt có sự phối hợp tốt giữa các chuyên khoa mà chúng tôi có thể phát hiện kịp thời tình trạng mảng sườn di động do chấn thương để qua đó xử trí sớm và phẫu thuật kịp thời, giúp bệnh nhân sớm trở lại sinh hoạt, tránh tình trạng nguy hiểm đến tính mạng.”

Việc cấp cứu nhanh chóng, phối hợp liên chuyên khoa chặt chẽ và can thiệp đúng thời điểm đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong điều trị mảng sườn di động. Đây cũng là yếu tố giúp người bệnh giảm nguy cơ biến chứng nặng, phục hồi hô hấp sớm và nhanh chóng quay trở lại cuộc sống thường ngày.

Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột với hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực Ngoại Lồng ngực và Hồi sức cấp cứu luôn sẵn sàng tiếp nhận và điều trị hiệu quả các trường hợp chấn thương ngực phức tạp.

Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sĩ chuyên khoa Ngoại lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột.

Tài liệu tham khảo

1. Cleveland Clinic – Flail Chest

2. StatPearls – Flail Chest