U TRUNG THẤT TRƯỚC: KHỐI U NẰM SÁT TIM VÀ CÁC MẠCH MÁU LỚN
U trung thất trước có thể không gây triệu chứng ở giai đoạn đầu nhưng một số khối u phát triển lớn có thể chèn ép tim, mạch máu và các cơ quan lân cận. Qua thăm khám, chẩn đoán hình ảnh và đánh giá bản chất khối u, bác sĩ sẽ lựa chọn hướng điều trị phù hợp cho từng tình trạng.
U trung thất trước là gì?
Trung thất là vùng nằm giữa hai lá phổi, chứa tim, các mạch máu lớn và nhiều cấu trúc quan trọng. U trung thất trước là khối bất thường xuất hiện ở khoang phía sau xương ức, phía trước tim và các cấu trúc trung thất khác.
Các nhóm khối u thường gặp tại vị trí này gồm u tuyến ức, u lympho và u tế bào mầm. Ngoài ra, một số tổn thương dạng nang hoặc tổn thương khác cũng có thể xuất hiện ở vùng trung thất trước
U trung thất trước có nguy hiểm không?
Mức độ nguy hiểm của bệnh phụ thuộc vào bản chất, kích thước, vị trí và mức độ chèn ép hoặc xâm lấn của khối u. Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể không có triệu chứng và khối u đôi khi được phát hiện tình cờ khi chụp X-quang hoặc CT ngực. Khi khối u lớn dần, người bệnh có thể gặp các biểu hiện:
- Đau tức ngực hoặc khó thở.
- Ho kéo dài.
- Khàn tiếng hoặc khó nuốt.
- Sưng mặt, cổ, đôi khi kèm nổi tĩnh mạch vùng cổ hoặc ngực nếu khối u chèn ép tĩnh mạch lớn.
Đáng lưu ý, một số khối u có thể xâm lấn mạch máu lớn, màng tim hoặc các cơ quan lân cận, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn. Người bệnh khó thở tăng nhanh, sưng mặt cổ rõ hoặc đau ngực dữ dội cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
Phát hiện u trung thất trước cần làm gì?
Khi nghi ngờ có khối u trung thất trước, bác sĩ sẽ thăm khám, khai thác triệu chứng và lựa chọn phương tiện chẩn đoán hình ảnh phù hợp cho người bệnh. Trong đó: X-quang ngực có thể gợi ý bóng trung thất rộng bất thường; Chụp CT ngực, thường có thuốc cản quang khi phù hợp, giúp xác định vị trí, kích thước và mối liên quan của khối u với tim, mạch máu lớn, màng tim và phổi.
Trong một số trường hợp, MRI ngực giúp làm rõ thêm đặc điểm tổn thương hoặc mức độ liên quan với các cấu trúc xung quanh.
Điều trị u trung thất trước như thế nào?
Phương pháp điều trị phụ thuộc vào loại khối u, mức độ lan rộng, khả năng cắt bỏ và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Phẫu thuật là phương án giữ vai trò quan trọng đối với nhiều khối u trung thất trước có chỉ định cắt bỏ, đặc biệt là một số khối u tuyến ức còn khả năng phẫu thuật.
Ca bệnh thực tế: Phẫu thuật khối u trung thất lớn xâm lấn tĩnh mạch vô danh
Tại Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột, một người bệnh được phát hiện khối u trung thất sau khi xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, chán ăn và đau vùng ngực. Theo chia sẻ của người bệnh, trước đó không có biểu hiện rõ rệt; khoảng một tháng trước khi đi khám, người bệnh bắt đầu mệt, ăn uống kém và đau vùng xương ức.
Theo các bác sĩ chuyên khoa Ngoại lồng ngực – Mạch máu BUH cho biết: Phim X-quang ngực của người bệnh ghi nhận hình ảnh bất thường vùng trung thất. Chụp CT ngực tiếp theo cho thấy khối u trung thất có kích thước tương đối lớn, trải rộng sang hai bên lồng ngực và xâm lấn tĩnh mạch vô danh. Đây là cấu trúc mạch máu quan trọng, khiến việc lập kế hoạch phẫu thuật cần đặc biệt thận trọng.

Hình 1. X-quang ngực thẳng: bóng trung thất rộng bất thường; người bệnh được đề nghị chụp CT ngực có thuốc cản quang để đánh giá thêm.
Tại Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột, các bác sĩ Ngoại lồng ngực – Mạch máu, Khoa Ngoại đang triển khai thăm khám, đánh giá và điều trị các trường hợp u trung thất. Tùy đặc điểm khối u và tình trạng người bệnh, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật nội soi hoặc mổ mở nhằm tối ưu hiệu quả và hạn chế nguy cơ.

Hình 2. Hình ảnh CT ngực ở người bệnh có u trung thất trước.

Hình 3. Hình ảnh CT ngực dùng để đối chiếu ở người bình thường.
Chú thích: ĐMC – động mạch chủ ngực lên; ĐMP – động mạch phổi trái.
Tài liệu tham khảo
- National Cancer Institute (NCI). Thymoma and Thymic Carcinoma Treatment (PDQ®) – Health Professional Version. https://www.cancer.gov/types/thymus-cancer/hp/thymoma-treatment-pdq
- American College of Radiology (ACR). Appropriateness Criteria®: Imaging of Mediastinal Masses. https://acsearch.acr.org/docs/3157912/Narrative/
