Phẫu thuật kịp thời cứu sống bàn chân cho bệnh nhân chấn thương gối
Chỉ sau một cú té ngã cầu thang trong sinh hoạt, bệnh nhân 60 tuổi đã rơi vào tình trạng nguy cơ thiếu máu cấp chi dưới, đối diện nguy cơ hoại tử và cắt cụt chân nếu không được can thiệp kịp thời. Nhờ quy trình cấp cứu khẩn trương cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa Cấp cứu, Chấn thương chỉnh hình và Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột đã nhanh chóng tái thông động mạch khoeo bị tổn thương, cứu sống bàn chân cho người bệnh ngay trong “thời gian vàng”.
Chấn thương tưởng đơn giản sau té ngã, người bệnh suýt mất chân vì đứt động mạch khoeo
Bệnh nhân Thiều T.L. (60 tuổi, TP. Đắk Lắk) được cấp cứu tại Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột sau tai nạn sinh hoạt do té ngã cầu thang. Sau tai nạn, bệnh nhân xuất hiện tình trạng mất vận động, biến dạng gối phải và vai trái.
Khoảng 1 giờ sau chấn thương, bệnh nhân được đưa vào cấp cứu tại bệnh viện. Qua thăm khám đa chuyên khoa gồm Cấp cứu, Ngoại Chấn thương chỉnh hình và Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị trật khớp vai trái, trật khớp gối nhân tạo phải kèm theo dấu hiệu tổn thương mạch khoeo phải, theo dõi đứt động mạch khoeo chân phải.
Ngay lập tức, bệnh nhân được xử trí ban đầu bởi bác sĩ Chấn thương chỉnh hình với nắn trật khớp vai trái và khớp gối phải, đồng thời đánh giá lại tình trạng mạch máu sau nắn chỉnh. Trong vòng 2 giờ sau nhập viện, bệnh nhân được chuyển mổ cấp cứu với chẩn đoán: theo dõi dập rách động mạch khoeo chân phải do chấn thương gối phải nhân tạo đã nắn trật, trật khớp vai trái đã nắn trật.
Hình ảnh khớp vai trái trước và sau can thiệp nắn trật.
Hình ảnh khớp gối phải sau nắn trật.
Động mạch khoeo – “con đường độc đạo” nuôi dưỡng cẳng chân và bàn chân
Theo các bác sĩ, động mạch khoeo là phần tiếp nối của động mạch đùi, nằm sâu phía sau khớp gối và là nguồn cấp máu chính cho toàn bộ cẳng chân và bàn chân. Đây được xem là “con đường độc đạo” đưa máu xuống nuôi chi dưới.
Khi động mạch khoeo bị dập, tắc hoặc đứt do chấn thương, lưu lượng máu đến cẳng chân sẽ suy giảm nghiêm trọng, khiến chi nhanh chóng rơi vào tình trạng thiếu máu cấp. Nếu không được phát hiện và tái thông mạch máu kịp thời trong vài giờ đầu, người bệnh có nguy cơ cao bị hoại tử cơ, tổn thương thần kinh không hồi phục và buộc phải cắt cụt chi để bảo toàn tính mạng.
Hình ảnh trước can thiệp phẫu thuật
Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ ghi nhận động mạch khoeo chân phải của bệnh nhân bị tổn thương một đoạn dài khoảng 1 cm, tình trạng đụng dập kèm rách nội mạc, trong lòng mạch chứa đầy huyết khối, mất hoàn toàn nhịp đập tại vị trí tổn thương và phía dưới vùng tổn thương.
Ê-kíp Ngoại Lồng ngực – Mạch máu đã tiến hành cắt bỏ đoạn mạch tổn thương, sử dụng catheter Fogarty lấy huyết khối và nong rộng lòng mạch, sau đó thực hiện khâu nối tận – tận động mạch khoeo chân phải để tái lập tuần hoàn máu xuống chi dưới.
Hình ảnh tổn thương mạch khoeo được giải quyết trong phẫu thuật
Ngay sau khi kết thúc phẫu thuật, kiểm tra cho thấy động mạch chày trước và chày sau chân phải bắt rõ, bàn chân hồng ấm trở lại. Sang ngày hậu phẫu thứ nhất, kết quả kiểm tra cho thấy mạch máu vùng khoeo lưu thông tốt, chi dưới phục hồi khả quan.
Bệnh nhân được tiếp tục chăm sóc, theo dõi nội trú trong 5 ngày sau phẫu thuật trước khi xuất viện và hẹn tái khám sau 1 tuần tại phòng khám chuyên khoa Lồng ngực – Mạch máu và Chấn thương chỉnh hình.
Kết quả tích cực sau tái khám
Tại lần tái khám sau 1 tuần, tình trạng tuần hoàn chi phải của bệnh nhân ổn định, bàn chân hồng ấm, vận động và cảm giác cải thiện tốt, không ghi nhận dấu hiệu thiếu máu tái phát. Kết quả siêu âm kiểm tra cho thấy động mạch khoeo lưu thông tốt, vị trí khâu nối ổn định. Bệnh nhân tiếp tục được hướng dẫn tập phục hồi chức năng và theo dõi định kỳ nhằm tối ưu khả năng vận động sau chấn thương.
Theo tiến sĩ, bác sĩ Hoàng Văn Thiệp, chuyên khoa Ngoại lồng ngực – Mạch máu: “Nhờ chăm sóc, theo dõi sát tình trạng của bệnh nhân và đặc biệt có sự phối hợp tốt giữa các chuyên khoa mà chúng tôi có thể phát hiện sớm tình trạng thiếu máu ở cẳng chân phải để chẩn đoán và phẫu thuật kịp thời, giúp bệnh nhân tránh nguy cơ phải cắt cụt cẳng chân”
